Nhận thức rõ điều đó, Tổ chuyên môn 1, Trường Tiểu học Nguyễn Bỉnh Khiêm đã tổ chức sinh hoạt chuyên môn với chuyên đề “Ứng dụng AI và công nghệ số trong dạy học Tiếng Việt lớp 1; lồng ghép Tiếng Anh và giáo dục quyền con người”. Đây là hoạt động thiết thực nhằm tạo cơ hội cho giáo viên trao đổi kinh nghiệm, chia sẻ những cách làm hay, tiếp cận các phương pháp dạy học hiện đại, góp phần thực hiện hiệu quả Chương trình Giáo dục phổ thông 2018.
1. Đẩy mạnh ứng dụng AI và công nghệ số trong dạy học Tiếng Việt lớp 1
Thông qua việc khai thác các công cụ AI phù hợp, giáo viên có thể hỗ trợ xây dựng kế hoạch bài dạy, thiết kế tranh ảnh minh họa, tạo nhân vật kể chuyện, xây dựng tình huống giao tiếp, thiết kế trò chơi học tập và câu hỏi luyện tập phù hợp với từng đối tượng học sinh. Các bài giảng điện tử, video ngắn, hình ảnh trực quan, âm thanh và trò chơi tương tác góp phần tạo hứng thú, khơi gợi sự tò mò, giúp học sinh tích cực tham gia vào các hoạt động học tập.
Đối với môn Tiếng Việt lớp 1, việc ứng dụng công nghệ số được định hướng gắn với các hoạt động nhận biết âm, vần, luyện đọc, luyện viết, phát triển vốn từ, luyện nói và nghe. Giáo viên có thể sử dụng hình ảnh sinh động để giúp học sinh nhận diện sự vật, nghe mẫu phát âm, luyện đọc theo hướng dẫn và tham gia các trò chơi củng cố kiến thức.
Tuy nhiên, các thành viên trong tổ cũng thống nhất rằng AI chỉ là công cụ hỗ trợ, không thay thế vai trò tổ chức, hướng dẫn và giáo dục của người giáo viên. Mọi nội dung do AI tạo ra cần được giáo viên kiểm tra về tính chính xác, tính sư phạm, sự phù hợp với chương trình và đặc điểm nhận thức của học sinh. Việc sử dụng công nghệ cần có chọn lọc, bảo đảm an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu cá nhân và không làm giảm thời gian thực hành đọc, viết trực tiếp của các em.
2. Lồng ghép Tiếng Anh trong dạy học Tiếng Việt lớp 1
Một nội dung quan trọng của chuyên đề là trao đổi về việc lồng ghép Tiếng Anh vào các hoạt động dạy học một cách tự nhiên, nhẹ nhàng và phù hợp với học sinh lớp 1.
Giáo viên có thể lựa chọn những từ vựng Tiếng Anh đơn giản, gần gũi với học sinh, dùng hoạt động hỏi – đáp ngắn để tạo cơ hội cho học sinh bước đầu làm quen với ngôn ngữ mới.
Việc lồng ghép cần bảo đảm tính vừa sức, không gây áp lực, không làm ảnh hưởng đến mục tiêu hình thành và phát triển các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết Tiếng Việt. Các hoạt động được tổ chức linh hoạt, khuyến khích học sinh mạnh dạn phát âm, ghi nhớ từ mới và tự tin tham gia giao tiếp.
Qua đó, học sinh không chỉ được củng cố kiến thức Tiếng Việt mà còn có thêm cơ hội phát triển khả năng ngôn ngữ, mở rộng hiểu biết và hình thành hứng thú học tập ngay từ những năm đầu cấp tiểu học.
3. Tăng cường giáo dục quyền con người cho học sinh lớp 1
Bên cạnh đổi mới phương pháp dạy học, chuyên đề đặc biệt chú trọng nội dung lồng ghép giáo dục quyền con người thông qua các bài học và tình huống giao tiếp gần gũi với cuộc sống hằng ngày của học sinh.
Ở lứa tuổi lớp 1, giáo dục quyền con người cần được thực hiện bằng những nội dung đơn giản, dễ hiểu, phù hợp với nhận thức của các em. Giáo viên có thể lồng ghép thông qua câu chuyện, tranh ảnh, trò chơi đóng vai, thảo luận nhóm và các tình huống thực tế để giúp học sinh bước đầu nhận biết những quyền cơ bản của trẻ em như quyền được học tập, được chăm sóc, được bảo vệ, được vui chơi và được bày tỏ ý kiến phù hợp với lứa tuổi.
Đồng thời, giáo viên hướng dẫn học sinh biết tôn trọng sự khác biệt, lắng nghe ý kiến của bạn, không trêu chọc hay phân biệt đối xử, biết yêu thương, chia sẻ, giúp đỡ người khác và ứng xử văn minh trong trường học. Các em được khuyến khích mạnh dạn nói lên suy nghĩ, cảm xúc của mình, biết tìm kiếm sự trợ giúp từ thầy cô, cha mẹ hoặc người lớn đáng tin cậy khi gặp khó khăn.
Thông qua những hoạt động giáo dục nhẹ nhàng, thiết thực, học sinh từng bước hình thành ý thức tôn trọng bản thân, tôn trọng người khác, biết thực hiện trách nhiệm của mình và xây dựng môi trường học tập an toàn, thân thiện, bình đẳng.
4. Tăng cường trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm và nâng cao năng lực chuyên môn
Điểm nhấn của buổi sinh hoạt chuyên môn là tiết dạy minh họa được thiết kế công phu, thể hiện rõ tinh thần đổi mới phương pháp dạy học thông qua việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI), khai thác hiệu quả công nghệ số, lồng ghép Tiếng Anh và giáo dục quyền con người trong môn Tiếng Việt lớp 1.
Các hoạt động dạy học được tổ chức theo trình tự hợp lý, chuyển tiếp tự nhiên giữa các phần khởi động, khám phá kiến thức, luyện tập và vận dụng. Từ những hình ảnh, câu chuyện và tình huống gần gũi, giáo viên khéo léo dẫn dắt học sinh quan sát, nhận xét, luyện đọc, luyện nói, trao đổi và chia sẻ suy nghĩ của mình. Những câu hỏi gợi mở vừa sức cùng lời động viên, khích lệ kịp thời đã giúp học sinh mạnh dạn bày tỏ ý kiến, tự tin thể hiện bản thân và chủ động khám phá kiến thức mới.
Một trong những điểm nổi bật của tiết học là sự phối hợp nhịp nhàng, linh hoạt giữa hoạt động của cô và trò. Giáo viên giữ vai trò tổ chức, hướng dẫn, định hướng; học sinh là chủ thể tích cực của quá trình học tập. Các hoạt động cá nhân, cặp đôi và nhóm nhỏ được đan xen hợp lý, tạo cơ hội cho mọi học sinh tham gia. Nhịp độ tiết học được điều chỉnh phù hợp, bảo đảm sự cân đối giữa nghe, nói, đọc, viết và các hoạt động trải nghiệm, giúp giờ học diễn ra nhẹ nhàng, tự nhiên mà vẫn đạt được mục tiêu đề ra.
Bên cạnh đó, việc lồng ghép Tiếng Anh được thực hiện linh hoạt thông qua các từ vựng, hình ảnh và hoạt động giao tiếp đơn giản, tạo cơ hội để học sinh bước đầu làm quen với ngôn ngữ mới trong tâm thế vui vẻ, thoải mái. Nội dung giáo dục quyền con người được tích hợp qua những câu chuyện và tình huống gần gũi, giúp các em nhận biết quyền được học tập, được vui chơi, được tôn trọng và bảo vệ; đồng thời biết lắng nghe, chia sẻ, đoàn kết, giúp đỡ bạn bè và tôn trọng sự khác biệt.
Thông qua các tình huống học tập, học sinh không chỉ được củng cố kiến thức Tiếng Việt mà còn được rèn luyện kỹ năng giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề và vận dụng những điều đã học vào cuộc sống hằng ngày. Không khí lớp học diễn ra sôi nổi, thân thiện; cô và trò tương tác tích cực, tạo nên sự gắn kết và hứng thú trong từng hoạt động.
Thông qua việc phân tích tiết dạy, mỗi giáo viên có thêm những kinh nghiệm thiết thực trong xây dựng kế hoạch bài dạy, khai thác học liệu số và vận dụng các phương pháp dạy học tích cực. Những nội dung được thống nhất tại buổi sinh hoạt sẽ là cơ sở để giáo viên tiếp tục điều chỉnh, hoàn thiện và áp dụng linh hoạt vào thực tiễn giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng các giờ học Tiếng Việt lớp 1 nói riêng và hoạt động giáo dục trong nhà trường nói chung.
Đổi mới để phát triển – Ứng dụng công nghệ để nâng cao chất lượng – Giáo dục bằng tình yêu thương và sự tôn trọng!
